Νέα Φύλλα Ελέγχου Εργοταξίων: Τι θα ελέγχει η Επιθεώρηση Εργασίας από 1/1/2027

Η Επιθεώρηση Εργασίας, κατά τους ελέγχους που διενεργεί σε εργοτάξια, δεν βασίζεται στην κρίση κάθε επιθεωρητή ξεχωριστά. Χρησιμοποιεί τυποποιημένους πίνακες ελέγχου — τα Φύλλα Ελέγχου (checklists) — που καθορίζουν με ακρίβεια τι εξετάζεται, με ποια σειρά και με ποια κριτήρια.

Με την Απόφαση 384627/2026 (ΦΕΚ Β' 3774/25.06.2026) το περιεχόμενο των Φύλλων Ελέγχου αναθεωρείται εκ βάθρων για όλα τα εργοτάξια, προσωρινά ή κινητά. Η νέα έκδοση εφαρμόζεται πιλοτικά από τον Ιούλιο του 2026 και γίνεται υποχρεωτική από 1η Ιανουαρίου 2027.

Τι είναι τα Φύλλα Ελέγχου και γιατί έχουν σημασία

Το Φύλλο Ελέγχου είναι ο «οδικός χάρτης» του επιθεωρητή. Κάθε γραμμή του αντιστοιχεί σε μια νομική υποχρέωση του εργοδότη, του κυρίου του έργου ή του αναδόχου. Όταν ένα σημείο σημειώνεται ως «μη συμμόρφωση», τεκμηριώνεται αυτόματα παράβαση — και, με το νέο πλαίσιο προστίμων (ΦΕΚ Β' 4560/2026), το ύψος της κύρωσης υπολογίζεται βάσει σοβαρότητας, αριθμού εργαζομένων και επικινδυνότητας.

Με άλλα λόγια: όποιος γνωρίζει το Φύλλο Ελέγχου, γνωρίζει ακριβώς τι θα ελεγχθεί. Αυτό είναι το μεγάλο πλεονέκτημα της τυποποίησης για τις επιχειρήσεις που θέλουν να είναι προετοιμασμένες.

Οι βασικοί άξονες των νέων Φύλλων Ελέγχου

Τα αναθεωρημένα checklists ακολουθούν τη δομή του Π.Δ. 305/96 και του Ν. 5239/2025 και καλύπτουν τις ακόλουθες ενότητες:

1. Οργάνωση και τεκμηρίωση της ασφάλειας

• Ύπαρξη και επικαιροποίηση Σχεδίου Ασφάλειας & Υγείας (ΣΑΥ) και Φακέλου Ασφάλειας & Υγείας (ΦΑΥ).
• Εκ των προτέρων γνωστοποίηση του εργοταξίου στην Επιθεώρηση Εργασίας.
• Ορισμός Συντονιστή Ασφαλείας κατά τη μελέτη και την εκτέλεση, με τεκμηριωμένη παρουσία στις κρίσιμες φάσεις του έργου.
• Ανάθεση καθηκόντων Τεχνικού Ασφαλείας και Ιατρού Εργασίας στους εργολάβους/υπεργολάβους.
• Τήρηση Ημερολογίου Μέτρων Ασφαλείας (ΗΜΑ).

2. Προστασία από πτώση από ύψος

Η πιο συχνή αιτία σοβαρών και θανατηφόρων εργατικών ατυχημάτων στα εργοτάξια. Ελέγχονται:

• Ικριώματα: πιστοποίηση, δάπεδα, κιγκλιδώματα, αγκυρώσεις, ημερολόγιο ελέγχου.
• Προστασία ανοιγμάτων δαπέδων, φρεατίων, κλιμακοστασίων.
• Περιμετρική προστασία σε πλάκες και δώματα.
• Χρήση ΜΑΠ πτώσης (ζώνες, αποσβεστήρες, σημεία αγκύρωσης).

3. Εκσκαφές και χωματουργικά

• Αντιστήριξη ή κλίση πρανών ανάλογα με το έδαφος.
• Απόσταση απόθεσης προϊόντων εκσκαφής από τα χείλη.
• Ασφαλείς προσβάσεις και έξοδοι από την εκσκαφή.
• Εντοπισμός και σήμανση υπόγειων δικτύων (ρεύμα, φυσικό αέριο, ύδρευση).

4. Ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις εργοταξίου

• Πίνακες εργοταξίου με διατάξεις διαφορικής προστασίας.
• Καλώδια και μπαλαντέζες σε καλή κατάσταση, προστατευμένα από μηχανικές φθορές.
• Αποστάσεις ασφαλείας από εναέρια δίκτυα ΔΕΔΔΗΕ για γερανούς, αντλίες σκυροδέματος και ανυψωτικά.

5. Μηχανήματα και ανυψωτικά

• Πιστοποιητικά ελέγχου ανυψωτικών (γερανοί, γερανογέφυρες, αναβατόρια, περονοφόρα).
• Άδειες χειριστών μηχανημάτων έργου.
• Προφυλακτήρες κινούμενων μερών, σήμανση, ηχητική προειδοποίηση οπισθοπορείας.

6. Μέσα Ατομικής Προστασίας και σήμανση

• Χορήγηση ΜΑΠ ανάλογα με τον κίνδυνο (κράνος, υποδήματα, γάντια, γυαλιά, ωτοασπίδες, ζώνες).
• Επίβλεψη της πραγματικής χρήσης τους — όχι μόνο της παράδοσης.
• Σήμανση ασφαλείας και περίφραξη εργοταξίου.

7. Υγιεινή, πρώτες βοήθειες και έκτακτες ανάγκες

• Χώροι υγιεινής, αποδυτήρια, πόσιμο νερό.
• Φαρμακείο εργοταξίου και εκπαιδευμένο προσωπικό Α' Βοηθειών.
• Σχέδιο έκτακτης ανάγκης και μέσα πυρόσβεσης.
• Μέτρα για θερμική καταπόνηση τους θερινούς μήνες.

Τι αλλάζει στην πράξη για τις επιχειρήσεις

Η τυποποίηση δεν προσθέτει νέες νομικές υποχρεώσεις — αυτές υπάρχουν ήδη. Αλλάζει όμως τον τρόπο ελέγχου:

1. Ομοιόμορφοι έλεγχοι σε όλη τη χώρα. Ένα εργοτάξιο στην Κρήτη και ένα στη Θεσσαλονίκη ελέγχονται με τα ίδια κριτήρια.
2. Πληρέστερη τεκμηρίωση παραβάσεων. Κάθε εύρημα αντιστοιχεί σε συγκεκριμένο σημείο του checklist, δυσκολεύοντας την αμφισβήτηση.
3. Άμεση σύνδεση με το νέο σύστημα προστίμων. Οι παραβάσεις σε πτώση από ύψος, εκσκαφές και ηλεκτροφόρα δίκτυα κατατάσσονται ως πολύ υψηλής σοβαρότητας — δηλαδή στις ακριβότερες κλίμακες.
4. Έμφαση στην ευθύνη κυρίου του έργου και αναδόχου. Το νέο πλαίσιο προβλέπει προσαύξηση προστίμου έως 50% όταν διαπιστώνεται αυξημένη ευθύνη τους.

Πώς να προετοιμαστείτε πριν την 1/1/2027

Η πιλοτική περίοδος είναι η ιδανική ευκαιρία για εσωτερικό έλεγχο. Προτείνουμε:

• Αυτοαξιολόγηση με βάση το νέο checklist. Περάστε το εργοτάξιό σας σημείο-σημείο από το ίδιο Φύλλο Ελέγχου που θα χρησιμοποιήσει ο επιθεωρητής.
• Επικαιροποίηση ΣΑΥ/ΦΑΥ ώστε να αντικατοπτρίζουν την πραγματική οργάνωση του έργου.
• Τεκμηριωμένη παρουσία Συντονιστή Ασφαλείας στις φάσεις που ορίζει το άρθρο 40 του Ν. 5239/2025 (έναρξη εργασιών, φέρων οργανισμός, κέλυφος, Η/Μ εγκαταστάσεις).
• Έλεγχος πιστοποιητικών ικριωμάτων, ανυψωτικών και αδειών χειριστών.
• Εκπαίδευση προσωπικού σε πτώση από ύψος, ΜΑΠ και Α' Βοήθειες.

Η Dynamic HSQE, ως αδειοδοτημένη ΕΞΥΠΠ με εξειδίκευση στα τεχνικά έργα, αναλαμβάνει τον Συντονιστή Ασφαλείας, την εκπόνηση ΣΑΥ/ΦΑΥ, την παροχή Τεχνικού Ασφαλείας και τη διενέργεια προληπτικών επιθεωρήσεων εργοταξίου με βάση τα νέα Φύλλα Ελέγχου. Επικοινωνήστε μαζί μας για να προετοιμάσουμε το εργοτάξιό σας πριν οι νέοι έλεγχοι γίνουν υποχρεωτικοί.

---

Πηγές

• Απόφαση 384627/2026 (ΦΕΚ Β' 3774/25.06.2026) — Αναθεώρηση Φύλλων Ελέγχου εργοταξίων: Δείτε το ΦΕΚ (PDF)
• Τα νέα Φύλλα Ελέγχου (Checklists) της Επιθεώρησης Εργασίας: Δείτε το έγγραφο (PDF)
• Π.Δ. 305/96 — Ελάχιστες προδιαγραφές ασφάλειας και υγείας στα προσωρινά ή κινητά εργοτάξια
• Ν. 5239/2025 (ΦΕΚ Α' 178/17.10.2025) — Μέρος Β', Διατάξεις για την ΥΑΕ