Πότε απαιτείται το πιστοποιητικό πυροπροστασίας, ποιος το εκδίδει, ποια δικαιολογητικά χρειάζονται, πόσο κοστίζει και πόσο ισχύει. Πρακτικός οδηγός για επιχειρήσεις.
Τελευταία ενημέρωση: 24 Σεπτεμβρίου 2026
Το πιστοποιητικό πυροπροστασίας (επίσημα: πιστοποιητικό ενεργητικής πυροπροστασίας) είναι το διοικητικό έγγραφο που βεβαιώνει ότι μια επιχείρηση ή εγκατάσταση διαθέτει τα μέτρα και τα μέσα πυροπροστασίας που απαιτεί η νομοθεσία για τη συγκεκριμένη δραστηριότητα και χρήση. Χωρίς αυτό, η άδεια ή η γνωστοποίηση λειτουργίας δεν ολοκληρώνεται, ενώ η επιχείρηση εκτίθεται σε πρόστιμα, σε διακοπή λειτουργίας και σε ασφαλιστικά κενά.
Ο οδηγός εξηγεί με απλά λόγια τι είναι το πιστοποιητικό, πότε απαιτείται, ποιος το εκδίδει, ποια είναι τα βήματα και τα δικαιολογητικά, πόσο κοστίζει και πόσο ισχύει.
Τι είναι το πιστοποιητικό πυροπροστασίας
Το πιστοποιητικό είναι η βεβαίωση της Πυροσβεστικής Αρχής ότι ο χώρος συμμορφώνεται με τις κανονιστικές διατάξεις πυροπροστασίας που τον διέπουν. Εκδίδεται μετά από έλεγχο της μελέτης και, όπου απαιτείται, αυτοψία στον χώρο.
Δεν είναι το ίδιο με τη μελέτη. Η μελέτη περιγράφει τι μέτρα πρέπει να ληφθούν, το πιστοποιητικό επιβεβαιώνει ότι τα μέτρα αυτά υλοποιήθηκαν. Πολλές επιχειρήσεις μπερδεύουν τα δύο και ανακαλύπτουν την εκκρεμότητα την τελευταία στιγμή, λίγο πριν την έναρξη λειτουργίας.
Τι αναγράφεται στο πιστοποιητικό
- Τα στοιχεία της επιχείρησης ή εγκατάστασης και η διεύθυνση
- Τη χρήση και τη δραστηριότητα για την οποία εκδίδεται
- Την κατηγορία κινδύνου και τις κανονιστικές διατάξεις που εφαρμόστηκαν
- Τα μέτρα και τα μέσα πυροπροστασίας που ελέγχθηκαν
- Τον αριθμό πρωτοκόλλου και τη διάρκεια ισχύος του εγγράφου
Σημαντικό: το πιστοποιητικό εκδίδεται για το σύνολο των κύριων και δευτερευουσών δραστηριοτήτων της επιχείρησης στον ίδιο χώρο. Αν προστεθεί νέα δραστηριότητα, ο φάκελος επανεξετάζεται.
Πότε απαιτείται
Σε άδεια ή γνωστοποίηση λειτουργίας
Για όλες τις επιχειρήσεις και εγκαταστάσεις όπου οι κείμενες διατάξεις το προβλέπουν ρητά, το πιστοποιητικό αποτελεί απαιτούμενο δικαιολογητικό για την έγκριση ή τη γνωστοποίηση λειτουργίας. Χωρίς αυτό, ο φάκελος δεν ολοκληρώνεται, όσα υπόλοιπα δικαιολογητικά κι αν έχουν υποβληθεί.
Σε δραστηριότητες που ασκούνται ελεύθερα
Υπάρχουν δραστηριότητες που δεν περνούν από διαδικασία άδειας ή γνωστοποίησης και παρ' όλα αυτά υποχρεούνται σε πιστοποιητικό, εφόσον εμπίπτουν σε συγκεκριμένες χρήσεις κτιρίων κατηγορίας κινδύνου C, όπως:
- Γραφεία
- Εμπόριο
- Εκπαίδευση
- Μη εμπορικές αποθήκες, δηλαδή αποθήκες χωρίς δικό τους ΚΑΔ
Αυτή είναι η κατηγορία που συχνότερα διαφεύγει της προσοχής, γιατί η επιχείρηση δεν περνά από αδειοδότηση και θεωρεί ότι δεν έχει καμία υποχρέωση πυροπροστασίας.
Ανάλογα με τη δραστηριότητα
Οι απαιτήσεις δεν είναι ίδιες για όλους. Εξαρτώνται από τη χρήση του κτιρίου και την εφαρμοστέα διάταξη, για παράδειγμα:
- Χώροι συνάθροισης κοινού (καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος, αίθουσες εκδηλώσεων, χώροι παραστάσεων)
- Εμπορικά καταστήματα και εμπορικές αποθήκες
- Γραφεία
- Εκπαιδευτήρια
- Τουριστικά καταλύματα
- Μονάδες υγείας και κοινωνικής πρόνοιας
- Βιομηχανικές, βιοτεχνικές και μεταποιητικές εγκαταστάσεις, επαγγελματικά εργαστήρια και μηχανολογικές εγκαταστάσεις
- Σταθμοί αυτοκινήτων, συνεργεία, ΙΚΤΕΟ και πρατήρια καυσίμων
Για τον λόγο αυτό, το πρώτο βήμα δεν είναι η συμπλήρωση εντύπων αλλά η σωστή κατάταξη του χώρου στη διάταξη που τον διέπει. Λάθος κατάταξη σημαίνει λάθος μελέτη και επιστροφή του φακέλου.
Ποιος εκδίδει το πιστοποιητικό
Αρμόδια είναι τα γραφεία ή τα τοπικά παραρτήματα Προληπτικής και Κατασταλτικής Πυρασφάλειας των Διοικήσεων Πυροσβεστικών Υπηρεσιών Νομών (ΔΙ.Π.Υ.Ν.) του Πυροσβεστικού Σώματος, ανάλογα με τη διεύθυνση του ακινήτου.
Η αίτηση υποβάλλεται ηλεκτρονικά από διπλωματούχο μηχανικό, μέλος του ΤΕΕ, μέσα από το σύστημα έκδοσης εγκρίσεων και πιστοποιητικών της Πυροσβεστικής, το οποίο λειτουργεί μέσω του gov.gr. Στην πράξη, ο μηχανικός συντάσσει και υποβάλλει τον φάκελο, ενώ ο ιδιοκτήτης ή ο εκπρόσωπος της επιχείρησης παρέχει τα στοιχεία και την πρόσβαση στον χώρο.
Τα βήματα για την έκδοση
- Κατάταξη της δραστηριότητας στη σωστή χρήση κτιρίου και κατηγορία κινδύνου
- Σύνταξη ή επικαιροποίηση της μελέτης πυροπροστασίας από μηχανικό, με τα μέτρα και τα μέσα που απαιτούνται
- Έγκριση ή αρχειοθέτηση της μελέτης από την αρμόδια Πυροσβεστική Υπηρεσία, ανάλογα με την περίπτωση
- Υλοποίηση των μέτρων στον χώρο: εξοπλισμός, σήμανση, φωτισμός ασφαλείας, οδεύσεις διαφυγής, εκπαίδευση προσωπικού
- Υποβολή της αίτησης και των δικαιολογητικών ηλεκτρονικά
- Έλεγχος από την Πυροσβεστική Υπηρεσία, με αυτοψία όπου απαιτείται
- Έκδοση του πιστοποιητικού, ή υπόδειξη των μέτρων που λείπουν ώστε να ολοκληρωθεί ο έλεγχος
Τι ελέγχεται στην πράξη
Ο έλεγχος δεν είναι τυπικός. Τα σημεία που συγκεντρώνουν τις περισσότερες παρατηρήσεις είναι:
- Επάρκεια, τύπος και θέση των πυροσβεστήρων, με έγκυρη σήμανση συντήρησης και αναγόμωσης
- Σήμανση εξόδων και οδεύσεων διαφυγής
- Φωτισμός ασφαλείας και, όπου απαιτείται, φωτισμός σήμανσης
- Ελευθερία των οδεύσεων διαφυγής, χωρίς εμπόδια και αποθηκευμένα υλικά
- Συστήματα πυρανίχνευσης και συναγερμού, όπου τα προβλέπει η μελέτη
- Πυροσβεστικό υλικό όπως φωλιές, μόνιμα δίκτυα ή άλλα μέσα
- Σχέδια διαφυγής και εκκένωσης και ενημέρωση του προσωπικού
- Εκπαίδευση προσωπικού σε θέματα πυροπροστασίας
Για τα σχέδια εκκένωσης και την οργάνωση του προσωπικού, δες και το άρθρο Τι πρέπει να γνωρίζει μια επιχείρηση για τα Σχέδια Διαφυγής.
Τα δικαιολογητικά
Ο αριθμός τους κυμαίνεται συνήθως από 4 έως 8, ανάλογα με τη δραστηριότητα και την κατάσταση του ακινήτου. Ενδεικτικά περιλαμβάνουν:
- Αίτηση του ενδιαφερομένου, υποβαλλόμενη από μηχανικό
- Τη μελέτη ενεργητικής πυροπροστασίας ή τα σχετικά σχέδια
- Στοιχεία του χώρου και της δραστηριότητας, όπως κάτοψη και στοιχεία χρήσης
- Αποδεικτικά νομιμότητας του ακινήτου, όπου απαιτούνται
- Τεχνική έκθεση ή υπεύθυνη δήλωση μηχανικού
- Βεβαιώσεις συντήρησης και ελέγχου εξοπλισμού, όπου προβλέπεται
- Αποδεικτικό καταβολής του προβλεπόμενου τέλους
Αν κάποιο έγγραφο λείπει, ο φάκελος επιστρέφεται με παρατηρήσεις και η διαδικασία ξεκινά από την αρχή της αξιολόγησης.
Κόστος και χρόνος
Το δημόσιο τέλος για την έκδοση του πιστοποιητικού ανέρχεται σε 35 €, ενώ ο εκτιμώμενος χρόνος διεκπεραίωσης από την υπηρεσία είναι περίπου μία ημέρα από την πληρότητα του φακέλου.
Ο χρόνος αυτός αφορά την υπηρεσία, όχι τη συνολική διαδικασία. Προηγούνται η σύνταξη της μελέτης, η έγκρισή της και η υλοποίηση των μέτρων στον χώρο. Η αμοιβή του μηχανικού είναι ελεύθερα διαπραγματεύσιμη και εξαρτάται από τη χρήση, την επιφάνεια, την πολυπλοκότητα των εγκαταστάσεων και τον χρόνο παράδοσης.
Γι' αυτό, όταν μια επιχείρηση γνωρίζει από νωρίς την ημερομηνία έναρξης λειτουργίας, κερδίζει και χρόνο και κόστος: τα μέτρα μπορούν να σχεδιαστούν μαζί με τις υπόλοιπες εργασίες και όχι εκ των υστέρων.
Διάρκεια ισχύος και ανανέωση
Το πιστοποιητικό έχει διάρκεια ισχύος έως 5 έτη, ανάλογα με τη διάταξη που εφαρμόζεται. Πριν τη λήξη του υποβάλλεται αίτηση ανανέωσης, ώστε η επιχείρηση να μη μείνει χωρίς εν ισχύ έγγραφο.
Νέα μελέτη και νέος έλεγχος απαιτούνται όταν:
- Αλλάζει η χρήση ή η δραστηριότητα του χώρου
- Γίνονται επεμβάσεις που μεταβάλλουν τα δεδομένα της μελέτης, όπως επέκταση, αναδιαρρύθμιση ή προσθήκη εγκαταστάσεων
- Μεταβάλλεται το ωράριο λειτουργίας ή ο αριθμός ατόμων που εξυπηρετεί ο χώρος, όπου αυτό επηρεάζει την κατηγορία
- Διαπιστώνεται ότι τα μέτρα δεν ανταποκρίνονται πλέον στα πραγματικά δεδομένα
Αν λείπουν μέτρα
Αν κατά τον έλεγχο διαπιστωθούν ελλείψεις, δεν εκδίδεται απευθείας το πιστοποιητικό. Η υπηρεσία προχωρά σε υπόδειξη μέτρων με έκθεση επιθεώρησης, δίνοντας προθεσμία συμμόρφωσης. Όπου προβλέπεται, μπορεί να εκδοθεί προσωρινό πιστοποιητικό για περιορισμένο διάστημα, ώστε να μη σταματήσει η λειτουργία όσο ολοκληρώνονται οι εργασίες.
Στην πράξη, η πλειονότητα των προβλημάτων λύνεται με μικρές παρεμβάσεις: πυροσβεστήρες που έληξαν, ελλιπής σήμανση, φωτισμός ασφαλείας που δεν λειτουργεί, αποθηκευμένα υλικά σε οδεύσεις διαφυγής.
Πρόστιμα και συνέπειες
Η έλλειψη πιστοποιητικού όπου απαιτείται επιφέρει διοικητικά πρόστιμα που επιβάλλονται με βάση τη σχετική πυροσβεστική διάταξη περί προστίμων, ανάλογα με τη βαρύτητα της παράβασης και την επανάληψη. Παράλληλα, σε περίπτωση ελέγχου μπορεί να διαταχθεί διακοπή λειτουργίας μέχρι τη συμμόρφωση.
Υπάρχουν και οι έμμεσες συνέπειες, που συχνά κοστίζουν περισσότερο:
- Αδυναμία ολοκλήρωσης της άδειας ή της γνωστοποίησης λειτουργίας
- Προβλήματα σε τραπεζικό δανεισμό, επιδοτήσεις ή μεταβιβάσεις
- Αμφισβήτηση ασφαλιστικής κάλυψης μετά από ζημιά
- Απώλεια χρόνου και επανάληψη της διαδικασίας από την αρχή
Λάθη που συναντάμε συχνά
- Λάθος κατάταξη της δραστηριότητας, με αποτέλεσμα μελέτη που δεν εγκρίνεται
- Μελέτη που συντάσσεται μετά την ολοκλήρωση των εργασιών, οπότε απαιτούνται αναδρομικές παρεμβάσεις
- Πυροσβεστήρες με ληγμένη σήμανση συντήρησης ή αναγόμωσης
- Σχέδια διαφυγής τυπωμένα αλλά μη γνωστά στο προσωπικό
- Απουσία τεκμηρίωσης εκπαίδευσης και ενημέρωσης προσωπικού
- Αλλαγή χρήσης ή προσθήκη δραστηριότητας χωρίς ενημέρωση του φακέλου
- Παράλειψη της ανανέωσης και ανακάλυψη της λήξης σε έλεγχο
Η εικόνα της επιχείρησης απέναντι σε εργαζομένους, πελάτες και ελεγκτικές αρχές κρίνεται σε αυτές ακριβώς τις λεπτομέρειες. Για το ευρύτερο πλαίσιο υποχρεώσεων, δες και το άρθρο Πυρασφάλεια Επιχείρησης: Βασικές Υποχρεώσεις & Εξοπλισμός.
Πώς μπορούμε να βοηθήσουμε
Η Dynamic HSQE αναλαμβάνει τη σύνταξη και την έγκριση της μελέτης πυροπροστασίας, τον συντονισμό των απαιτούμενων μέτρων, την κατάρτιση των σχεδίων διαφυγής και την υποβολή του φακέλου για την έκδοση ή την ανανέωση του πιστοποιητικού, ώστε η επιχείρηση να αποκτήσει το έγγραφο χωρίς καθυστερήσεις και χωρίς επαναλήψεις της διαδικασίας.
Συχνές ερωτήσεις
Χρειάζεστε βοήθεια;
Η Dynamic HSQE είναι εδώ για να αναλάβει τις υποχρεώσεις σας. Επικοινωνήστε μαζί μας σήμερα.
Ζητήστε Δωρεάν Εκτίμηση