Νέο πλαίσιο προστίμων για παραβάσεις Υγείας & Ασφάλειας στην Εργασία: Πρόστιμα από 300 € έως 50.000 €

Με Κοινή Υπουργική Απόφαση που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β' 4560/2026, θεσπίζεται νέο πλαίσιο κατηγοριοποίησης των παραβάσεων και υπολογισμού των προστίμων που επιβάλλονται κατά τους ελέγχους της Επιθεώρησης Εργασίας στον τομέα της υγείας και ασφάλειας στην εργασία. Πρόκειται για μια ουσιαστική μεταρρύθμιση — ένα «πόιντ σίστεμ» — που συνδέει το ύψος της κύρωσης με τον πραγματικό κίνδυνο που δημιουργεί κάθε παράβαση για τους εργαζόμενους.

Τα πρόστιμα κυμαίνονται πλέον από 300 € έως 50.000 €, ενώ σε ειδικές περιπτώσεις μπορούν να προσαυξάνονται σημαντικά.

Τα 4 κριτήρια υπολογισμού του προστίμου

Το ύψος του προστίμου δεν είναι πλέον σταθερό. Οι Επιθεωρητές Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία το υπολογίζουν με μαθηματικό τύπο που συνεκτιμά τέσσερις βασικούς παράγοντες:

1. Τον αριθμό των εργαζομένων που απασχολούνται στον ελεγχόμενο χώρο εργασίας.
2. Τη σοβαρότητα της παράβασης (τέσσερα επίπεδα — βλ. παρακάτω).
3. Την κατηγορία επικινδυνότητας της επιχείρησης (Α, Β ή Γ, βάσει ΚΑΔ).
4. Την τυχόν υποτροπή του εργοδότη, η οποία επιφέρει επιπλέον προσαύξηση.

Οι τρεις πρώτοι δείκτες συνδυάζονται στον τύπο υπολογισμού, ενώ η υποτροπή λειτουργεί ως πρόσθετος επιβαρυντικός συντελεστής.

Τα 4 επίπεδα σοβαρότητας των παραβάσεων

Η απόφαση διακρίνει τις παραβάσεις σε τέσσερα επίπεδα, ανάλογα με τις πιθανές συνέπειες για την υγεία των εργαζομένων:

1. Χαμηλής σοβαρότητας

Παραβάσεις που ενδέχεται να προκαλέσουν ελαφρούς τραυματισμούς, όπως εκδορές, μικρές θλάσεις ή ήπιους ερεθισμούς. Στην ίδια κατηγορία εντάσσονται και διοικητικές παραλείψεις, όπως:

• η μη ανάθεση καθηκόντων Τεχνικού Ασφαλείας ή Ιατρού Εργασίας,
• η μη τήρηση της Γραπτής Εκτίμησης Επαγγελματικού Κινδύνου,
• η μη τήρηση των προβλεπόμενων βιβλίων ασφαλείας.

2. Μέτριας σοβαρότητας

Περιπτώσεις που μπορεί να οδηγήσουν σε κατάγματα, σοβαρότερα διαστρέμματα, τραυματισμούς στα μάτια, προβλήματα από έκθεση σε ακραίες θερμοκρασίες ή χημικές ουσίες και βλάβες στην ακοή. Εδώ κατατάσσονται και οι παραβάσεις που αφορούν περιστατικά βίας και παρενόχλησης στην εργασία.

3. Υψηλής σοβαρότητας

Παραβάσεις που μπορεί να προκαλέσουν σοβαρούς τραυματισμούς, όπως ακρωτηριασμό δακτύλου, σύνθετα κατάγματα, σοβαρά εγκαύματα ή επαγγελματικές ασθένειες. Ειδική αναφορά γίνεται:

• στην εκτέλεση εργασιών αφαίρεσης αμιάντου από μη αδειοδοτημένες επιχειρήσεις,
• σε σοβαρές ελλείψεις στην ασφάλεια ηλεκτρικών εγκαταστάσεων.

Σημαντική εξέλιξη: η παρεμπόδιση του έργου των Επιθεωρητών Εργασίας αντιμετωπίζεται πλέον ως παράβαση υψηλής σοβαρότητας.

4. Πολύ υψηλής σοβαρότητας

Παραβάσεις που μπορεί να οδηγήσουν σε ακρωτηριασμό μέλους, παράλυση, σοβαρές κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις, εκτεταμένα εγκαύματα, μόνιμη ανικανότητα ή και θάνατο. Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται, μεταξύ άλλων — με ιδιαίτερη έμφαση στα τεχνικά έργα:

• η μη λήψη μέτρων ασφαλείας σε εργασίες κοντά σε ηλεκτροφόρα δίκτυα,
• οι επικίνδυνες εκσκαφές χωρίς τα απαιτούμενα μέτρα προστασίας,
• οι σοβαρές ελλείψεις προστασίας από πτώση από ύψος σε οικοδομικά έργα.

Παραβάσεις με κατά περίπτωση αξιολόγηση

Για ορισμένες παραβάσεις η σοβαρότητα αξιολογείται κατά περίπτωση, ανάλογα με τις πιθανές συνέπειες. Σε αυτές περιλαμβάνονται:

• η έκθεση εργαζομένων σε φυσικούς, χημικούς ή βιολογικούς παράγοντες,
• η έλλειψη διατάξεων ασφαλείας σε μηχανήματα,
• η μη χορήγηση ή μη χρήση Μέσων Ατομικής Προστασίας (ΜΑΠ),
• η απουσία πιστοποιητικών ελέγχου ανυψωτικών μηχανημάτων ή πιστοποιητικών απαλλαγής από επικίνδυνα αέρια.

Οι 6 κλίμακες προστίμων

Με βάση τον τύπο υπολογισμού, τα πρόστιμα διαμορφώνονται σε έξι κλίμακες:

Προσαυξήσεις λόγω υποτροπής

Η απόφαση δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στην υποτροπή. Εάν μια επιχείρηση έχει τιμωρηθεί τουλάχιστον δύο φορές για την ίδια παράβαση στον ίδιο χώρο εργασίας μέσα στην τελευταία τετραετία, το πρόστιμο προσαυξάνεται:

• +5% για παραβάσεις χαμηλής σοβαρότητας,
• +10% για μέτριας σοβαρότητας,
• +15% για υψηλής σοβαρότητας,
• +20% για πολύ υψηλής σοβαρότητας.

Σημειώνεται ότι η αλλαγή του νόμιμου εκπροσώπου της επιχείρησης δεν επηρεάζει την αναγνώριση της υποτροπής.

Δυνατότητα προσαύξησης έως και 50%

Με ειδικά αιτιολογημένη εισήγηση του Επιθεωρητή Εργασίας, το βασικό πρόστιμο μπορεί να αυξηθεί έως και κατά 50%, ιδίως όταν:

• πρόκειται για μεγάλες επιχειρήσεις με σημαντικό οικονομικό μέγεθος, ή
• σε τεχνικά έργα διαπιστώνεται αυξημένη ευθύνη του κυρίου του έργου ή του αναδόχου.

Τι σημαίνει το νέο πλαίσιο για την επιχείρησή σας

Το νέο σύστημα καθιστά σαφές ότι η πρόληψη είναι πλέον και οικονομικά επιβεβλημένη. Οι επιχειρήσεις — και ιδιαίτερα όσες δραστηριοποιούνται σε τεχνικά έργα και εργοτάξια — οφείλουν να διασφαλίσουν:

• Ανάθεση καθηκόντων Τεχνικού Ασφαλείας και, όπου απαιτείται, Ιατρού Εργασίας.
• Επικαιροποιημένη Γραπτή Εκτίμηση Επαγγελματικού Κινδύνου (ΓΕΕΚ).
• Πλήρη μέτρα προστασίας από πτώση από ύψος, ασφαλείς εκσκαφές και εργασίες κοντά σε δίκτυα.
• Χορήγηση και επίβλεψη χρήσης Μέσων Ατομικής Προστασίας.
• Τήρηση βιβλίων ασφαλείας και πιστοποιητικών ελέγχου εξοπλισμού.

Η Dynamic HSQE, ως αδειοδοτημένη ΕΞΥΠΠ, αναλαμβάνει την πλήρη συμμόρφωση της επιχείρησής σας με τη νομοθεσία υγείας και ασφάλειας — από την παροχή Τεχνικού Ασφαλείας και Ιατρού Εργασίας έως τη Γραπτή Εκτίμηση Επαγγελματικού Κινδύνου και τον Συντονιστή Ασφαλείας σε τεχνικά έργα. Επικοινωνήστε μαζί μας για μια αξιολόγηση της συμμόρφωσης της επιχείρησής σας.

---

Πηγές

• ΦΕΚ Β' 4560/2026 — Κοινή Υπουργική Απόφαση για την κατηγοριοποίηση παραβάσεων και τον υπολογισμό προστίμων: Δείτε το ΦΕΚ (PDF)
• gobhma.gr — Νέο πλαίσιο προστίμων για παραβάσεις υγείας και ασφάλειας στην εργασία
• capital.gr — Το νέο «πόιντ σίστεμ» στους ελέγχους για την υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων – Από €300 ως €50.000 τα πρόστιμα